Obo parafudr seti

Parafudr henüz ülkemizde önemi yeterince kavranmasa da birçok tesis ve sistem için kritik önem taşır. Yıldırım ve aşırı gerilim kaynaklı birçok fabrika, CCTV sistemi, otomasyon, telefon hattı, data merkezi hasara uğramakta, milyonlarca lira hasar oluşmaktadır. Özellikle üretim tesislerinde, ani aşırı gerilim kaynaklı üretim durması ciddi oranda zaman ve mali kayba neden olmaktadır. Bunun önüne geçilmesi için doğru bir şekilde parafudr uygulanması bir tesis için hayati önem taşıyabilir. Çoğu insanın düşündüğünün tek başına dış yıldırımlık sistemi kullanılması, sistemlerimizi yıldırım veya ani aşırı gerilimden korumaz. Öyleki, bir tesiste sadece dış yıldırımlık kullanılıp, ag parafudr kullanılmaması riski daha da arttırmaktadır. Birçok tesiste gördüğümüz, dış yıldırımlık sistemine düşen yıldırımın tesise yönelerek birçok cihaza zarar verdiğidir. Bu nedenle tek başına dış yıldırımlık sistemi kullanılması, cihazlarını korumaz. Buna ek olarak, yıldırım darbesi düştüğü yerden itibaren 2 kmlik bir alanda etki gösterir. Yani bir dağa düşen yıldırım sizin ana panolarınızdan girerek, data merkezinizi zarara uğratabilir. AG Parafudrlar, başta trafo çıkışları, ana panolar, fabrikalar, benzin istasyonları, yenilenebilir enerji tesisleri, otomasyon sistemleri, led aydınlatma vb yerlerde kullanılır.

Bir yıldırım darbesi ile kusursuz üretim hattınız durabilir.

AG Parafudr sistemleri özetle; yıldırım ve ani aşırı gerilim darbelerine karşı sistemlerimizi koruyan darbe koruma cihazlarıdır. Parafudrların çalışması prensibini anlamadan önce yıldırım ve aşırı gerilim darbelerinin şekilleri bakalım. Yıldırım darbesi 10/350 eğrisine sahiptir. Aşırı gerilim darbesi ise, 8/20 eğrisine göre şekil alır. Yani yıldırım darbesi daha uzun sürede tepe değerine ulaşır, ancak salınımı uzundur. Aşırı gerilim darbesi ise, kısa sürede tepe değerine ulaşır, buna göre de sönünlenmesi kısadır. İşte 2 farklı darbe türünü göre de kullanılan ag parafudr değişmektedir.

Yıldırım ve şebeke darbesinin karşılaştırılması

Yukarıdaki görsele göre, 2 darbenin farkı açıkça gözükmektedir. Buna göre yıldırım darbelerinden korunmak için, Tip 1 yani B sınıfı parafudr, aşırı gerilim darbelerine karşı korunmak içinse Tip 2 yani C sınıfı parafudr kullanmalıyız. Ancak gelişen teknoloji ile birlikte ag parafudr sistemleri Tip 1+2 kombine olarak da üretilmektedir. Yani Tip 1+2 AG Parafudr, hem yıldırım darbelerine karşı, hem de ani aşırı gerilim darbelerine karşı ayn anda koruma yapabilir. Bugün de günümüzde genel olarak önerdiğimiz ürün çeşididir. Peki koruma değeri ag parafudrlarda nasıl belirlenir, şimdi de ona bakalım. Bunun için parafudr parametrelerini iyi bilmemiz gerekmektedir.

Şebeke Darbeleri

Şebeke darbeleri, yani 8/20 eğrisi bir tesiste en çok hasara neden olan darbe çeşididir. Tip 2 parafudrla korunulan bu darbeler aşağıdaki gibidir.

  • Anahtarlama sistemleri kaynaklı darbeler
  • Kaynak makinaları
  • Harmonikler
  • Şalt hareketleri

Parafudr Parametreleri

Iimp= Tip 1 parafudrlar için geçerlidir. Yıldırım darbesi koruma değerini gösterir.

Imax= Tip 2 parafudrlar için geçerlidir. Aşırı gerilim darbesi koruma değerini gösterir.

Uc= Parafudr çalışma gerilimini gösterir

Up= Parafudrun koruma seviyesini gösterir. Yani gelen darbenin indirileceği gerilim seviyesidir.

Imax=50 kA, Iimp=100 kA olan bir parafudr Tip 1+2 sınıfı, 100 kA yıldırım koruması, 50 kA aşırı gerilim koruması yapar anlamına gelmektedir.

Yıldırımdan korunma bölgelerine göre ag parafudr seçimi

Parafudr Montajı

AG Parafudr sistemlerinin montajı bir diğer önemli husustur. Bu noktada dikkat etmemiz gereken kurallar aşağıdaki gibidir.

  • Tip 1 B sınıfı parafudr 16 mm2lik kablo ile paralel Ana Pano LPZ 0-1
  • Tip 2 C sınıfı parafudr 6 mm2lik kablo ile paralel Tali Pano LPZ 1-2
  • Tip 3 D sınıfı parafudr 1,5 mm2lik kablo ile seri veye paralel

Bir diğer dikkat edilmesi gereken nokta ise parafudr ile pano toprağı arası mesafenin 50 cmi geçmesi istenmez. Oluşabilecek, empedans koruma değerini düşürür. O yüzden parafudr olabilecek en kısa mesafeden topraklanmalıdır.

Hatalı parafudr montajı

Parafudr Teknolojileri

Spark gap teknolojisi, karbon halkacıkları sayesinde gelen darbelerin sönünlenmesine dayalıdır. Kimyasal sönümleme gerçekleşir. Ömürsüz ve sağlam bir ag parafudr sistemi için spark gap teknolojili ürünler kullanılabilir. Varistör ise, hızlı tepki veren, ancak daha dayanıksız ve yanabilen bir komponentdir. Yıldırım darbesi taşıması kapasitesi sınırlıdır. Daha çok Tip 2 parafdurlarda kullanılır. Diyot teknolojisi ise, genel olarak Tip 3 parafdurlarda hızlı tepki istenen yerlerde kullanılır.

Tip 3 Parafudr | Hassas Sistemlerin Korunması

Hassas sistemlerin korunması ve parafudr seçimi bir diğer önemli noktadır. Tip 3 ag parafudrlar, düşük Up seviyeleri ve hızlı tepki süresi ile önemlidir. Korunması gereken sistemler ise aşağıdaki gibi sayılabilir.

  • PLC ve otomasyon sistemleri
  • Haberleşme ve sinyal hatları
  • Kamera sistemleri
  • UPS ve güç kaynakları
  • Telekom hatları
  • Data sistemleri
  • Yangın ve alarm sistemleri
Bir ani aşırı gerilim darbesi ile kartlarınız yanabilir

Tip 3 parafudrlar ise birçok farklı türde bulunur. Bunlar ise aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.

  • Cat, POE parafudrları
  • BNC parafudrlar
  • Enerji Koruma parafudrları (12 V, 24 V AC/DC, 220 V AC/DC)
  • Telekom parafudrları
Hassas sistemlerin Tip 3 parafudrlarla korunması önemlidir.

Örnek vermemiz gerekirse, POE parafudrlar IP kamera sistemlerinde, POE hatlarının korunmasıda kullanılırlar. BNC parafudrlar ise, koaksiyel hatları korumak için idealdir. Eğer enerji koruması yapmak istiyorsak, koruyacağımız sistemin çalışma gerilimi göz önünde bulundurularak bir koruma yapılır.

IP Kamera koruma

Kademeli Koruma ve Önemi

Birçok arkadaş o halde sadece Tip 3 parafudr kullanmamız neden, hassa sistemlerimizi korumuyor diye sorabilir. Bu noktada kademeli koruma prensibi devreye girmektedir. Up koruma seviyesi bir ag parafudrun gelen darbeyi düşürebileceği seviyedir. Tesise gelen darbe önce ana panoda zayıflatılmalı daha sonra Tip 2 ve Tip 3 parafudrlarla koruma yapılmalıdır. Tip 1 ve Tip 2 ag parafudr kullanılmayan bir tesiste gelen güçlü bir darbe Tip 3 ag parafudru dahi yakıp geçebilir.

Tam bir koruma için kademeli koruma yapmak şarttır.

AG Parafudrla İlgili Standartlar

AG Parafudrla ilgili en başta gelen standart tabiki, IEC 62305 yıldırımdan korunma standartıdır. Bu standart da ürün kullanım bilgisi aktarılmaktadır. IEC 61643 standartı ise ag parafudrun test standartlarını belirler. Yıldırım testi, darbe testi, yaşlandırma testi muhakkak parafudrun yapılmalıdır.

Parafudrlarda Sigorta Kullanımı

Alçak gerilim parafudrunda olası bir arızası durumunda, komple sistemi kesmek yerine, sadece bulunduğu panodaki parafudrun devresini keserek değiştirilmesini sağlar. Kaç amperlik bir sigorta takılacağı ise ana panodan geçen akıma bağlıdır. Parafudr ile ilgili değildir.

Özetle ag parafudr sistemleri yıldırım ve ani aşırı gerilim darbelerine karşı tam bir koruma sağlar. Ancak doğru ürün seçilmesi ve parafudr kullanma bilincinin olması çok önemlidir. Özellikle hassas sistemlerde yılda milyonlarca liralık hasarla meydana gelmektedir. Tekrar hatırlatmamız gerekirse, Tip 1 parafudrlar yıldırım darbelerine karşı, Tip 2 ag parafudrlar aşırı gerilim darbelerine karşı koruma yapar. Tip 3 ag parafudr sistemleri ise, hassas elektronik sistemlerin korunmasında kullanılır. Doğru ve kaliteli ürün seçmek, yıldırımdan ve ani aşırı gerilimden korunma noktasında teknik destek almak için OBO Bettermann mühendisleri ile iletişime geçebilirsiniz.

KaydetKaydet

KaydetKaydet

KaydetKaydet

KaydetKaydet

KaydetKaydet

KaydetKaydet

17 YORUMLAR

  1. Fiyatı, yüksek ısı ve yüksek desibelde ses içeren ortamlardaki performansı hakkında bir bilgi verilmemiş ama kullanılan koruma sistemlerine göre daha güvenli olduğu kesin. Başarılı ve gerekli bir paylaşım 👍

  2. Bilgilendirici bir yazı olmuş, özellikle şirket sahiplerinin ciddi anlamda göz önünde bulundurması gereken bir sistem, hem enerji korunumu hem de mali kayıpların önlenmesi konusunda ilgili kuruşların dikkate alması gereken bir bilgi.

  3. Her geçen gün gelişen otomasyon sektöründe söz sahibi şirketler ve bu alanda çalışmalarını sürdüren mühendisler adına bilgilendirici bir yazı olmuş, emeğinize sağlık.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here